而 (mà, còn, nhưng — trong văn viết)

HSK 6 liên từ而văn viếtnối vế
A 而 B（A, B là tính từ, động từ hoặc mệnh đề）
Tóm tắt: 而 là liên từ văn viết, nối hai thành phần theo quan hệ đối lập nhẹ, tiếp nối, hoặc bổ sung. Nó KHÔNG nối hai danh từ.

Giải thích

而 có ba dụng pháp hay gặp. Một là đối lập nhẹ: 他喜欢安静，而我喜欢热闹. Hai là nối tiếp thuận chiều: 由浅入深，由易而难. Ba là nối trạng ngữ với động từ: 为理想而奋斗, 因病而请假.

Ràng buộc hình thức lớn nhất: 而 không nối hai danh từ. Nói 我买了苹果而香蕉 là sai hoàn toàn, phải dùng 和. Đây là lỗi người Việt hay mắc vì thấy 而 dịch được thành "và", "mà".

Ngữ vực văn viết rõ rệt. Trong hội thoại đời thường, quan hệ đối lập nhẹ được nói bằng 但是 hoặc chỉ cần tách câu. Tuy nhiên 而 lại rất đáng dùng trong bài viết HSK 6, đặc biệt các cụm cố định như 而是, 而已, 从而, 反而, 进而, 因而, và cụm 为…而… trong câu chốt.

Câu ví dụ

他喜欢安静，而我喜欢热闹。
Tā xǐhuan ānjìng, ér wǒ xǐhuan rènao.
Anh ấy thích yên tĩnh, còn tôi thì thích náo nhiệt.
许多人为了理想而放弃了稳定的工作。
Xǔduō rén wèile lǐxiǎng ér fàngqì le wěndìng de gōngzuò.
Nhiều người vì lý tưởng mà từ bỏ công việc ổn định.
学习应当由易而难，循序渐进。
Xuéxí yīngdāng yóu yì ér nán, xúnxù jiànjìn.
Việc học nên đi từ dễ đến khó, tuần tự tiến lên.

Lỗi người Việt hay mắc

Sai我买了苹果而香蕉。
Đúng我买了苹果和香蕉。

而 không nối hai danh từ. Nối danh từ phải dùng 和/与.

Sai（nói chuyện với bạn）我今天很忙，而明天有空。
Đúng我今天很忙，明天有空。

Sai ngữ vực: hội thoại thường ngày không cần 而, chỉ tách vế là đủ tự nhiên.

Sai他很努力，而他失败了。
Đúng他很努力，但是失败了。

Quan hệ chuyển ý mạnh, trái với mong đợi thì dùng 但是/却; 而 chỉ diễn tả đối lập nhẹ, cân bằng.

⚠️ Lưu ý: 而 không bao giờ nối hai danh từ, và trong lời nói thì nên thay bằng 但是 hoặc bỏ hẳn.

Từ vựng liên quan

而 érHSK 4 mà; và; nhưng; còn 而已 ér yǐHSK 6 mà thôi; chỉ vậy thôi; thế thôi 和 héHSK 1 và; với; cùng 却 quèHSK 4 lại; nhưng lại; mà