和 (và) chỉ nối danh từ
Danh từ A + 和 + danh từ B
Tóm tắt: 和 chỉ nối danh từ hoặc đại từ với nhau, tuyệt đối không nối hai mệnh đề như chữ "và" trong tiếng Việt.
Giải thích
Chữ "và" tiếng Việt rất linh hoạt: nối được danh từ ("tôi và anh ấy"), nối được cả câu ("Tôi mệt và tôi muốn ngủ"). 和 tiếng Trung chỉ làm được vế đầu. Câu 我很累，和我想睡觉 là sai nặng.
Tiếng Trung xử lý việc nối hai mệnh đề theo cách khác: hoặc để hai vế cạnh nhau ngăn bằng dấu phẩy, hoặc dùng các phó từ như 就, 然后, 而且. Người bản ngữ thường chỉ viết 我很累，我想睡觉 và câu đó hoàn toàn tự nhiên.
Khi liệt kê từ ba thứ trở lên, tiếng Trung dùng dấu 、 giữa các mục và chỉ dùng 和 trước mục cuối cùng: 我会说汉语、英语和越南语. Lặp 和 nhiều lần là dấu hiệu rõ ràng của người mới học.
Câu ví dụ
我和他都是学生。
Wǒ hé tā dōu shì xuésheng.
Tôi và anh ấy đều là học sinh.
我买了苹果和香蕉。
Wǒ mǎi le píngguǒ hé xiāngjiāo.
Tôi đã mua táo và chuối.
他会说汉语、英语和越南语。
Tā huì shuō Hànyǔ, Yīngyǔ hé Yuènányǔ.
Anh ấy biết nói tiếng Trung, tiếng Anh và tiếng Việt.
Lỗi người Việt hay mắc
Sai我很累，和我想睡觉。
Đúng我很累，我想睡觉。
Dùng 和 để nối hai câu theo lối chữ "và" tiếng Việt. 和 chỉ nối danh từ; hai mệnh đề thì để cạnh nhau hoặc dùng 所以, 然后.
Sai他会说汉语和英语和越南语。
Đúng他会说汉语、英语和越南语。
Liệt kê nhiều mục thì dùng dấu 、 và chỉ giữ 和 trước mục cuối.
⚠️ Lưu ý: Trước và sau 和 phải là danh từ. Nếu một bên là cả một câu thì chắc chắn dùng sai.