Trật tự câu cơ bản (Chủ – Vị – Tân)
Giải thích
Khung xương của câu tiếng Trung và tiếng Việt giống nhau: người nói đứng trước, hành động ở giữa, đối tượng ở sau. 我喝茶 đọc thẳng ra là "tôi uống trà". Đây là điểm may mắn cho người Việt, vì người học tiếng Anh hay tiếng Nhật phải sửa nhiều hơn.
Khác biệt lớn nằm ở các thành phần phụ. Tiếng Việt cho phép ném thời gian và nơi chốn ra sau: "Tôi uống trà ở nhà lúc bảy giờ". Tiếng Trung thì không: mọi trạng ngữ chỉ thời gian, nơi chốn, phương tiện đều bị đẩy lên trước động từ, thành 我七点在家喝茶. Cứ nhớ nguyên tắc "bối cảnh trước, hành động sau".
Một khác biệt nữa là định ngữ. Tiếng Việt nói "sách mới", "người cao" — tính từ đứng sau danh từ. Tiếng Trung ngược lại hoàn toàn: 新书, 高的人. Cái gì bổ nghĩa cho danh từ thì phải đứng trước danh từ, không có ngoại lệ.
Câu ví dụ
Lỗi người Việt hay mắc
Người Việt dịch thẳng "Tôi uống trà ở nhà" nên đẩy nơi chốn ra sau động từ. Tiếng Trung bắt buộc đưa 在家 lên trước 喝.
Tiếng Việt đặt tính từ sau danh từ ("sách mới"), tiếng Trung đặt trước (新书). Đây là lỗi lặp đi lặp lại suốt cả HSK 1 và 2.